2011.10.01

Effectieve leerconcepten | Reflectie op de inhoud | SO

2011.09.17

Feedback over leren en motivatie

Wil je een leerling uit de 3e graad van het secundair onderwijs of een student uit het hoger onderwijs feedback geven over zijn manier van studeren en zijn studiemotivatie, dan is Lemo het instrument bij uitstek. Via zelfrapportage brengt de leerling of student een en ander in kaart.

Ik besprak het instrument op mijn boekenblog. Lees de bespreking op http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be/archive/2011/09/....

2011.05.29

Huiswerkbegeleiding of huiswerkoorlog

Huiswerk is vaak niet alleen voor kinderen met leermoeilijkheden een hele opgave. Ook voor de ouders van deze kinderen is het huiswerkmoment vaak het lastigste moment van de dag. Een moment dat af en toe eindigt in emotionele uitbarstingen of hoogoplopende ruzies. Deze tips kunnen alvast helpen om de druk een beetje van de ketel te laten.

  • Zorg voor het juiste klimaat.Het is belangrijk dat alle huisgenoten het belang van het huiswerk erkennen. Stel een aantal regels op waardoor je de afleidingen voor het kind tot een minimum beperkt.:
    • Geen bezoek van vrienden tot na het huiswerkmoment (stel een uur vast waarna het wel kan!)
    • Radio en televisie uit of op een laag volume...
    • Laat verschillende kinderen hun huiswerk indien mogelijk op hetzelfde moment maken...
  • Spreek duidelijk af wie het huiswerk zal begeleiden. Jouw stemming alleen al kan bepalen hoe geduldig je met jouw kind omgaat. Niet iedereen heeft de vereiste eigenschappen om elke dag opnieuw geduldig, eerlijk, flexibel of objectief met het kind om te gaan. Je bepaalt best vooraf wie het kind gaat helpen. Ook oudere broers of zussen kunnen hierbij eventueel inspringen.
  • Zorg voor een duidelijke routine. Bepaal een vast moment en een vaste plaats voor het huiswerk. Ga na wat het kind al zelfstandig kan en waarbij het hulp nodig heeft. Ga hierbij uit van de draagkracht van jouw kind. Als ouder weet je heel goed welke situaties jouw kind al aankan.
  • Zorg voor een aantal succeservaringen aan het begin van het huiswerkmoment. Hierdoor krijgt het kind wat vertrouwen erbij en is het waarschijnlijk meer geneigd om ook de moeilijker opgaven aan te vatten. Deel moeilijker opgaven op in verschillende deeltaken. Jouw kind kan er waarschijnlijk al een aantal wel. Hierdoor wordt de moeilijke opgave overzichtelijk.
  • Toon dat je elk antwoord ziet als het resultaat van een inspanning. Een lange dag op school, te weinig geslapen hebben, je ziek voelen, het kan allemaal het niveau van presteren beïnvloeden. Een kleine hulp zoals het voorlezen van de huiswerkopdracht of samen met het kind de taak oplossen levert meestal meer op dan het kind te straffen.
  • Zorg voor positieve opmerkingen tijdens het huiswerk. Opmerkingen als 'Als je niet kunt vermenigvuldigen mag je niet naar het volgende leerjaar' zijn meestal niet van die aard om het huiswerk succesvol af te werken. Opmerkingen als 'Ik ben blij dat je blijft proberen ook al is het moeilijk' zijn dat wel.

Bron:

http://specialed.about.com/cs/learningdisabled/a/homework...

19:07 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: basisonderwijs, huiswerk, huiswerkbegeleiding, secundair onderwijs | |

2011.05.21

Studeren met structuren

Leerstof wordt vaak aangeboden in een doorlopende tekst. Niet alles in deze tekst is even belangrijk. Je kan het leren eenvoudiger maken door structuur te brengen in deze tekst. In sommige handboeken merk je dat bepaalde woorden of zinnen vet of cursief gedrukt staan. Hoewel je zo al kan zien waarover de tekst gaat, weet je nog niet wat er over die woorden of zinnen gezegd wordt. Je kan beginnen onderlijnen in de tekst met verschillende kleuren, maar vaak maakt dat de tekst alleen maar onduidelijker. Besluit je toch te onderlijnen, wees dan sober: onderlijn alleen het belangrijkste en maak er geen kleurboek van.

Ik vind het beter om het anders aan te pakken. Als je de lessen van de dag verwerkt, is het een kleine moeite om de tekst reeds in een structuur te gieten. Dat kan in een schema, dat kan ook in een tekening.

Stel: In de les biologie over het zenuwstelsel heb je geleerd hoe de hersenen zijn opgebouwd. Je neemt thuis jouw nota's en handboek en maakt het volgende schema:

  • Grote hersenen
    • Twee hemisferen of hersenhelften
      • Linkerhersenhelft
        • Voorhoofdskwab
        • Wandkwab
        • Slaapkwab
        • Achterhoofdskwab
      • Rechterhersenhelft
        • Voorhoofdskwab
        • Wandkwab
        • Slaapkwab
        • Achterhoofdskwab
    • Hersenbalk = verbinding tussen de twee hersenhelften
    • Chiasma
      • Aan onderkant grote hersenen
      • Vlindervormig
      • Klier vlakbij: "Hypofyse" of "Hersenaanhangsel"
      • "Epifyse": klier boven de Hypofyse
    • Twee kleuren
      • Grijze stof
        • Buitenste laag
        • Dun
        • "Schors"
      • Witte stof
        • Binnenste deel
        • Groot
        • "Merg"
        • Heeft centrale holte: "Hersenkamer
  • Kleine hersenen
    • Onderkant van de grote hersenen
    • Grijze en witte stof
    • Veel groeven
      • Smal
      • Bijna evenwijdig
      • Grijze stof dringt diep door in witte stof: "Levensboom"
      • Voorste en achterste kwab
      • Twee hemisferen of helften
  • Verlengde merg
    • Onderaan de grote hersennen, tussen de twee hersenhelften
    • "Brug van Varol" of "Pons"
      • Verdikking bij het begin
      • Ligt onder de Hypothalamus
        • Hypothalamus verbonden door steel met Hypofyse
      • Verbinding tussen hersenen en ruggemerg
      • Grijze en witte stof afwisselend verdeeld
      • Centrale kanaal staat in verbinding met hersenamer
  • 3 hersenvliezen
    • Rond de hersenen
    • Vloeistof: "Hersenvocht"

Let wel op: deze structuur moet je achteraf kunnen omzetten in een vlotte tekst. In die tekst moeten verbanden juist worden weergegeven.

Sommige leerlingen en studenten hebben liever een tekening of visuele voorstelling van de leerstof. dit kan tegenwoordig heel eenvoudig met de techniek van het "Mindmappen". Klik hier om een voorbeeld te zien van een mindmap met dezelfde inhoud als in het schema. In zo een afbeelding kan je werken met kleuren, hoofd- en zijtakken om de inhoud visueel te structureren. Dit is vaak een goed middel voor leerlingen en studenten die zich de leerstof graag voorstellen.

Bron

GEUNS J. e.a., Macro mico in de biologie 3.Wolters Plantyn, Deurne, 1981, pp.90, ISBN 90 301 6683 5.

11:34 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: gedachtenkaart, hoger onderwijs, leerstijl, mindmap, samenvatten, secundair onderwijs, structureren | |

2011.05.14

Spreken voor de klas kun je leren

Veel mensen zijn zenuwachtig als ze een groep moeten toespreken. Dat is niet erg. Ook hier baart oefening kunst. 

Alles begint bij een goede voorbereiding van jouw spreekbeurt. Deze gebruiksaanwijzing kan je daar bij helpen.

  • Bepaal eerst wat je met jouw spreekbeurt wil bereiken:
    • Informeren? (Wat is een zonsverduistering)
    • Overtuigen? (Waarom moet je opkomen voor de rechten van de mens)
  • Baken het onderwerp af. Je moet een antwoord kunnen geven op deze vragen:
    • Over wie gaat het?
    • Over wat gaat het?
    • Wanneer?
    • Waar?
    • Waarom?
    • Wanneer?
  • Maak een plan op: wat wil je vertellen.
    • Dit plan moet je helpen om de juiste informatie op te zoeken.
    • Dit plan is het best niet te star. Soms kom je nieuwe informatie tegen die best wel interessant is.
    • Maak wel een onderscheid tussen hoofd- en bijzaken. Zo kan je een heldere uiteenzetting geven die niet te moeilijk is om te volgen.
  • Zoek informatie over het onderwerp op.
    • Maak gebruik van verschillende bronnen: bibliotheek, schoolboeken, kranten, het Internet. Wees wel kritisch: niet alles wat je leest in de krant of op het Internet is objectief of waar.
    • Gebruik kernwoorden om gemakkelijker te kunnen zoeken.
    • Kruid jouw uiteenzetting met voorbeelden, anecdotes en beeldmateriaal. Zo kan je de luisteraar nog beter boeien.

Als je jouw spreekbeurt moet houden, denk dan aan deze tips:

  • Haal diep adem voor je het woord neemt.
  • Denk er aan dat je iedere dag in het openbaar spreekt, zonder dat je je er van bewust bent: in de klas, thuis, bij vrienden, ...
  • Als je denkt dat het je toch niet gaat lukken, denk dan dat je iemand anders bent: een nieuwslezer, een acteur, een leraar, ...
  • Denk aan jouw houding:
    • Geef een rustige en kalme indruk.
    • Spreek duidelijk en met een zelfverzekerde stem.
    • Kijk jouw luisteraars aan: zo voelen ze zich meer aangesproken.

Bron

http://www.keepschool.com

10:00 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: basisonderwijs, hoger onderwijs, presentaties, secundair onderwijs, spreekbeurt | |

2011.05.07

Meervoudige intelligentie op school

Hoe gebruik je het concept van de Meervoudige intelligentie in het (buitengewoon) secundair onderwijs? Dit filmpje van Leraar24 toont je hoe het kan.

In de video zijn de leerlingen bezig in een project over geld om te leren rekenen. De leerlingen leren niet alleen rekenen uit een boek waarin gesproken wordt over geld, maar de leerlingen komen ook echt in aanraking met geld. Ze moeten knutselen om geld te verdienen en kunnen dingen aanschaffen met het geld dat ze verdienen. Op deze manier komen leerlingen op allerlei verschillende manieren in aanraking met rekenen waardoor rekenen voor veel leerlingen makkelijker te leren wordt. De lessen worden ook plezieriger door de variatie waarin lesstof wordt aangeboden.

10:00 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: buitengewoon onderwijs, meervoudige intelligentie, methodiek, mi, secundair onderwijs | |

2011.04.17

Internet gebruiken? Je kunt het leren.

Het Internet is een zeer praktisch middel. Toch moet je enkele maatregelen treffen om er voor te zorgen dat je er niet in verloren loopt. Om dit te vermijden en tijd te verliezen bepaal je best vooraf enkele dingen:

  • het onderwerp waarop je gaat zoeken
  • de zoekwoorden die je nodig zal hebben
  • de zaken die niet bij het onderwerp horen
  • de tijd die je zal besteden aan het zoeken op het Internet

Bij het zoeken op het Internet krijg je een overvloed aan informatie. De volgende tips helpen jou om een goede keuze te maken:

Blijf op de website die je gekozen hebt.  Laat je niet verleiden om steeds weer te klikken op de vensters die af en toe op je scherm springen bovenop de website die jij uitkoos: vaak bevatten ze advertenties of verwijzingen naar andere websites die weinig of niets met jouw onderwerp te maken hebben.

De volgende tips kunnen je helpen bij het gebruiken van een zoekrobot:

  • Gebruik termen die specifiek zijn voor het onderwerp.
  • Zet woordgroepen tussen aanhalingstekens: op die manier zal de zoekrobot naar het geheel zoeken en niet naar de woorden afzonderlijk (voorbeeld: "de haven van Gent").
  • Als je te veel zoekresultaten hebt, maak je zoekopdracht dan specifieker (voorbeeld: Griekenland --> "Griekse mythologie" --> "Griekse goden" --> Athena).
  • Als je geen of te weing resulaten hebt, maak je zoekopdracht dan algemener (voorbeeld: Athena --> "Griekse goden" --> "Griekse mythologie" --> Griekenland).

Heb je informatie gevonden op het Internet, dan moet je ze eerst controleren vooraleer je ze gaat gebruiken. Op het Internet worden feiten en meningen vaak door elkaar gebruikt. Iedereen kan informatie verspreiden op het Internet, en deze informatie is niet altijd juist en wordt niet door anderen gecontroleerd. Sommige mensen plaatsen zelfs bewust onjuiste informatie op het Internet. Je kan jouw informatie controleren door bijvoorbeeld een boek uit de bibliotheek te raadplegen.

Vergeet ook nooit de bron van jouw informatie (het webadres) te noteren en de titel van het stukje dat je gebruikte. Zo kan je steeds de bron vermelden op jouw taak en eventueel later naar dezelfde bron terugkeren voor meer of nieuwe informatie.

Bron

http://www.keepschool.com

13:56 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: hoger onderwijs, informatie opzoeken, informatiegeletterdheid, internet, lager onderwijs, secundair onderwijs | |

2011.02.26

Aan het einde van het zesde leerjaar...

raadpleeg de stapper hierDe Stapper is een initiatief van het Studieadviespunt Gent. Op deze website vind je heel wat inhoudelijke informatie over de studierichtingen en de wetgeving in het Vlaamse secundair onderwijs. Je kunt de informatie op verschillende manieren doorzoeken:

Bij elke richting vind je verschillende rubrieken:

  • Is die richting iets voor jou?
  • Wat is de inhoud van deze richting?
  • Welke vooropleiding moet je hebben?
  • Waar vind je scholen die deze richting aanbieden (via de databank van het departement onderwijs)?
  • Wat kun je doen na deze richting?

Een handige website voor kinderen én ouders.

2011.02.19

Leren en werken met autisme

leren en werken met autismeIn de voorbije jaren werd er in het onderwijs heel wat aandacht besteed aan de begeleiding van kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis. De aandacht voor de begeleiding van deze kinderen en jongeren buiten de klascontext stond heel wat minder in de belangstelling. Nochtans gaan ook deze leerlingen op stage en komen ze na hun opleiding in een werkmilieu terecht.

Dit besef zorgde er voor dat zeven Vlaamse buitengewone secundaire scholen samen met hun pedagogische begeleidingsdiensten in 2007 met een project startten. De doelstelling van dit project was het optimaliseren van de stages en de doorstroming naar tewerkstelling van jongeren met een autismespectrumstoornis in zowel het buitengewone als het reguliere secundaire onderwijs.

In het kader van dit project werden er verschillende instrumenten ontwikkeld. Deze vind je terug op de DVD Leren en werken met autisme. Deze kun je gratis verkrijgen bij het departement Onderwijs.

13:04 Gepost door Lieven Coppens in Algemeen, Schoolloopbaan | Permalink | Tags: ass, autisme, autismespectrum, secundair onderwijs, stage, studiebegeleiding, tewerkstelling | |

2010.12.19

Over herhalen

Herhalen doe je om verschillende redenen:

  • Je controleert of je de leerstof begrijpt.
  • Je legt verbanden tussen de verschillende onderdelen. Zo zie je hoe alles in elkaar past.
  • Je frist zaken die je (bijna) vergeten was weer op.
  • Je versterkt hetgeen je al leerde.
  • Je spoort hiaten in jouw kennis op en werkt ze weg.

Er zijn ontelbaar veel manieren om te herhalen. Het minst effectief is het steeds weer herlezen van de leerstof. Het meest effectief is herhalen als je actief met de leerstof werkt, zodat ze betekenis voor je krijgt:

  • Je gebruikt het geleerde om een vraag te beantwoorden of om een probleem op te lossen dat je voordien nog niet onder de knie had.
  • Je bewerkt het geleerde tot een grafiek of een tabel.
  • Je vat de leerstof samen onder verschillende thema's en zet ze op steekkaarten.
  • Je bespreekt het geleerde met iemand anders.
  • Je legt verbanden tussen de verschillende delen van de leerstof. Je zoekt overeenkomsten en tegenstellingen.
  • Je onderzoekt verschillende theorieën.

De volgende tips helpen je bij het herhalen in functie van een test of examen:

  • Begin lang genoeg op voorhand te herhalen.
  • Stel een schema op. Verlies geen tijd met het steeds opnieuw te herschrijven.
  • Ga op zoek naar oude testen en examens. Probeer de vragen ervan te beantwoorden.
  • Zorg dat je de hoofdpunten van de leerstof, de belangrijkste voorbeelden en bewijzen op voorhand hebt gevonden. Op een examen kan je immers niet alles opschrijven.
  • Bereid je voor op vragen die verbanden leggen tussen verschillende onderdelen van de leerstof.
  • Bereid je voor op ongebruikelijke vragen of invalshoeken.
  • Herhaal liever kort en frequent in plaats van éénmalig en lang.

Bron

http://www.palgrave.com/skills4study/studyskills/exams/re...

16:20 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: herhalen, hoger onderwijs, secundair onderwijs | |