2011.05.14

Zittenblijven: de pijn rendeert niet

Dit artikel verscheen in Klasse voor leerkrachten nummer 214. Ik zocht voor jullie de achtergrond van dit artikel op en de referenties van dat nieuwe onderzoek. Heel nuttige extra informatie vind je alvast op deze website en in de volgende presentaties die ik vond op www.steunpuntloopbanen.be:

Op basis van mijn naspeuringswerk wil ik toch enkele nuancerende opmerkingen bij dit artikel maken. Waarom, omdat de auteur van dit artikel hier en daar wat te kort door de bocht is gegaan.

Eerst en vooral het besluit dat de auteur trekt uit het aangehaalde artikel van Mieke Goos, Jan Van Damme en collega's:

Leerlingen het eerste leerjaar twee keer laten volgen, heeft nauwelijks positieve effecten op hun verdere ontwikkeling.

Helaas voor de auteur, vind ik deze uitspraak in de presentatie die de onderzoekers gaven niet terug. Wat ik wel lees is:

In het algemeen blijkt dat zittenblijven in het eerste leerjaar mogelijk minder gunstige effecten heeft dan doorgaans wordt gedacht… Doorheen de lagere school groeien zittenblijvers uit het eerste leerjaar trager ivm leerjaargenoten met een gelijkaardige kans om te blijven zitten, waardoor ze op het einde van de lagere school minder goed presteren, minder zelfvertrouwen hebben etc. terwijl ze beter gepresteerd zouden hebben en op psychosociaal vlak gelijkaardig of zelfs beter gefunctioneerd zouden hebben, waren ze toch overgegaan naar het tweede leerjaar.

Daarenboven geven de onderzoekers aan dat verder onderzoek noodzakelijk is. In hun presentatie geven ze aan in welke richting dat onderzoek moet gebeuren. Ook hun slotconclusie is zeer genuanceerd:

Misschien moeten we zittenblijven in het eerste leerjaar als onderwijspraktijk in vraag durven stellen en op zoek gaan naar alternatieven.

Merk ook op dat het in dit onderzoek enkel gaat over overzitten van het eerste leerjaar. Het is nog maar de vraag of de resultaten van dit onderzoek naar de andere leerjaren kunnen worden geëxtrapoleerd.

Een tweede keer gaat de auteur van dit artikel kort door de bocht als hij een praktijkvoorbeeld geeft. Centraal staat volgens mij hier de uitspraak van Shakespeare:

What's in a name?
That which we call a rose.
By any other name would smell as sweet.

De vraag is immers of we het woord zittenblijven niet vervangen door eufemismen als kleuterschoolverlenging, omwegklas, opstapklas, schakelklas, ... terwijl de essentie hetzelfde blijft: het kind loopt een jaar schoolse vertraging op. Zo lees ik in het interview met juffrouw Imke Joos, de leraar van de omwegklas:

Op het einde van het jaar kijk ik samen met de zorg- en GOK-coördinator hoever mijn leerlingen staan. Afhankelijk daarvan en van hun leeftijd, doen ze het vijfde leerjaar over, gaan ze naar het zesde leerjaar of rechtstreeks naar de B-stroom. Meestal doen ze het na de omwegklas wel goed. Alle achterstand wegwerken is moeilijk, maar ze hebben hier in elk geval leren leren en hun verantwoordelijkheid leren nemen.

Let op: ik spreek me hier niet uit tegen het initiatief van deze school. Integendeel: hoed af om dit alles binnen het bestaande lesurenpakket te willen organiseren. Ik ben ervan overtuigd dat ze deze kinderen een zeer grote dienst bewijzen. Zowel op korte als op (middel)lange termijn. Maar om ze te presenteren als alternatief voor zittenblijven? Ergens suggereert de auteur van dit praktijkvoorbeeld dat leerkrachten uit een reguliere klas niet gedifferentueerd tegemoet komen aan de noden van de kinderen die in hun klas overzitten. Niets is minder waar.

Misschien was dit artikel beter de wereld ingestuurd nadat de resultaten van het nog te voeren onderzoek Zittenblijven in vraag gesteld. Een verkennende studie naar nieuwe praktijken voor Vlaanderen vanuit internationaal perspectief bekend waren gemaakt.

Nu lijken het op het einde van het schooljaar af en toe zeer bewogen oudercontacten te zullen worden...

17:40 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: onderwijsloopbaan, schoolloopbaan, zittenblijven | |

2011.04.30

Over de samenhang tussen topsport en studeren

Prof. dr. Chris Visscher is hoogleraar bewegingswetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij doet onderzoek naar de combinatie van topsport en schoolprestaties. Vroeger dacht men altijd dat op topniveau sporten en hoge resultaten op school niet samen gingen. Prof. Visscher toont met zijn onderzoek het tegenovergestelde aan. Leerlingen die op hoogniveau sporten zijn vaak ook in staat om goed te scoren op school.

15:17 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: leraar24, sport, studieresultaten | |

2011.02.12

Faalangst op school

Wil je meer weten over faalangst. Dan moet je beslist het boek Faalangst op school van Ard Nieuwenbroek, Jan Ruigrok en Jos de Vries lezen. Op een heel concrete manier leggen ze in zeven hoofdstukken de essentie van dit fenomeen bloot. Ik besprak het boek op mijn blog http://boeketje-onderwijs.skynetblogs.be. Je kunt de bespreking hier lezen. 

17:39 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: angst, faalangst, motivatie | |

2011.02.04

Nieuw: gasten op deze blog

Je mag nooit te beroerd zijn om in te gaan op een goed en zinvol voorstel. Zo'n voorstel kreeg ik van Robert Haringsma. Of hij geen bericht mocht aanleveren voor deze blog? Hier moest ik niet lang over nadenken. Natuurlijk mocht dit. Daarom stel ik deze blog vanaf nu ook open voor anderen die een bijdrage willen leveren. Ik laat de titel dan voorafgaan door GB, de afkorting voor GastBericht. Laat mij meteen duidelijk zijn over de spelregels:

  • Het bericht moet inhoudelijk passen bij deze blog.
  • Het bericht mag geen reclameboodschappen bevatten voor betalende diensten.
  • Het bericht mag geen initiatieven van anderen in diskrediet brengen.
  • Ik behoud me het recht voor om berichten niet te plaatsen.
  • Een vermelding van de auteur en links naar zijn website zijn wel toegelaten, voor zover ze het niveau van een reclameboodschap overstijgen.

Ik ben alvast benieuwd naar jullie reacties

19:50 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: gastbericht | |

2011.01.23

Infobesitas

to post or not to post that is the questionOnlangs kwam ik op een website het begrip Infobesitas tegen (vraag me niet meer de welke, we worden oud). Het werd gebruikt in de context van de grote informatiestroom die kinderen en jongeren tegenwoordig te verwerken krijgen. Via internet en slimme telefoontoestellen zijn ze voortdurend aanwezig op sociale netwerken zoals Facebook, Netlog, ..., internetdagboeken en websites. Ze staan ook voortdurend met elkaar in contact. Niets willen missen en erbij willen horen: het puberbrein is gevoelig voor dit soort prikkels en nieuwe technologie stimuleert het.

Als ik soms studentencursussen zie, heb ik het gevoel dat deze Infobesitas zich hier ook meester van gemaakt heeft. Vaak met als verantwoording: de volledigheid van het plaatje. Of dit altijd even zinvol is, is nog maar de vraag. Zinvol of niet, wat er nog te vaak ontbreekt zijn de nodige strategieën om in deze informatiestroom orde en structuur te brengen. En de nodige kritische zin om het essentiële van het overbodige te onderscheiden.

Lessen leren studeren zullen hier ook de nodige vaardigheden moeten bijbrengen. Misschien zijn deze lessen zelfs niet voldoende en moet er een heus vak Mediageletterdheid in het (Vlaamse onderwijs) worden ingevoerd. Lees trouwens ook maar eens het artikel uit 1997 dat onder de cartoon verborgen zit.

14:40 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | |

2010.11.13

Over schoolrapporten

Je kunt je kinderen geen grotere dienst bewijzen
dan hun schoolrapporten
ongelezen in de papiermand te gooien.

(Robert Morley)

22:42 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: citaat | |

2010.10.24

Het studieproces

hoe studeren.png

 

 

1: de leerstof doornemen

2: de leerstof opslaan in het korte termijn geheugen

3: herhalen

4: jezelf controleren

5: de leerstof opslaan in het langetermijngeheugen

6: de leerstof oproepen uit het langetermijngeheugen

7: de leerstof reproduceren op een toets of examen

20:05 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: studeren, studieaanpak, studieproces | |

2010.09.18

Planning...

Lesroosters worden zo ontworpen
dat iedere student het maximum aan tijd moet verliezen
tussen twee lessen in

(Arthur Bloch)

23:39 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: citaat | |

2010.04.24

De denkhoeden van De Bono - 6

13:30 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: denken, denkstrategieen, edward de bono, lateraal denken, denkhoeden | |

2010.04.17

De denkhoeden van De Bono - 5

13:30 Gepost door Lieven Coppens in Algemene informatie | Permalink | Tags: denken, denkstrategieen, edward de bono, lateraal denken, denkhoeden | |