2008.03.29

Omgaan met informatie - 2

Hoe maak je een keuze uit het totale aanbod van informatiebronnen? Hoe bepaal je welke bronnen het meest geschikt zijn voor jouw doel? De inforamtiebronnen kan  je indelen volgens hun functie. Enkel van de belangrijkste bronnen zijn:

  • gegevensbestanden
  • catalogi van bibliotheken
  • zoekmachines op het Internet
  • portaalsites op het Internet

Gegevensbestanden

Dit zijn verzamelingen van referenties waar de gegevens op een systematische manier zijn ingegeven. Veel bibliotheken hebben dergelijke gegevensbestanden die bedoeld zijn om jou te helpen zoeken naar informatie. De meest algemene geven je de referenties van belangrijke artikels in tijdschriften omdat ze niet in detail kunnen gaan. Bibliotheken die meer gespecialiseerd zijn, zoals de bibliotheek van een bepaalde vakgroep aan de universiteit, treden wel meer in detail. De volgende criteria kunnen je helpen om de bruikbaarheid van een gegevensbestand te onderzoeken:

  • kijk na welke soorten bronnen er in het gegevensbestand opgenomen zijn (tijdschriftartikels, hoofdstukken uit boeken, verhandelingen, verslagen, ...)
  • kijk na of de volledige tekst voorhanden is of enkel de referentie met een korte samenvatting
  • kijk na hoever het gegevensbestand teruggaat in de tijd
  • kijk na welke thema's in het gegevensbestand zitten en of ze nationaal of internationaal van aard zijn
  • kijk na wie het gegevensbestand heeft samengesteld: is het iemand met een zekere autoriteit of is het iemand die vanuit zijn overtuiging bepaalde informatie zou (kunnen) weren uit het gegevensbestand
  • kijk na of er geen tips gegevens worden om het gegevensbestand sneller en beter te doorzoeken

Catalogi van bibliotheken

De meeste elektronische catalogi van bibliotheken gaan maar terug tot de jaren 80. Dit neemt niet weg dat ze vaak nog in het bezit zijn van een papieren catalogus (met steekkaarten) van voor die periode. In een aantal gevallen is het nuttig én noodzakelijk om deze ook te consulteren. Vergeet niet dat nog lang niet alles op het Internet te vinden is!

Zoekmachines op het Internet

De meeste zoekmachines op het Internet zoals Google en Altavista gaan in duizenden websites op zoek naar informatie. Ze geven je dan ook een lijst met veel referenties, waaronder ook veel irrelevante en onbetrouwbare. Het is van belang dat je enkel die informatie gebruikt die duidelijk steunt op een wetenschappelijke achtergrond.

Portaalsites op het Internet

Er bestaan ook verzamelingen van internetreferenties die wetenschappelijk verantwoord zijn. Ze geven je minder informatie, maar deze is wel van een hoge kwaliteit. In veel gevallen zijn ze ook gespecialiseerd in een bepaald wetenschappelijk domein. Enkele voorbeelden:

Bron:

http://studyskills.soton.ac.uk

16:23 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: hoger onderwijs, secundair onderwijs, informatie opzoeken, informatiegeletterdheid, wetenschappelijke zoekrobots | |

2008.03.23

Omgaan met informatie - 1

Om projecten, eindwerken, verhandelingen en dergelijke te maken heb je informatie nodig. Onder andere door de komst van het Internet leven we in een maatschappij waarin ook de informatie niet meer aan de globalisering ontkomt. Mensen kunnen al deze informatie niet langer in zich opnemen, zelfs niet als het over één vakgebied gaat. Vandaag is het dan ook in veel gevallen belangrijker om te weten waar je de juiste informatie kunt vinden als je ze nodig hebt. Dit heeft geleid tot een nieuwe vaardigheid die kan aangeleerd worden en die men informatiegeletterdheid noemt. Dit begrip staat dan voor de vaardigheid waarbij men zich een weg baant door de informatie, deze kritisch bekijkt en de juiste gegevens er uit selecteert. Binnen deze informatiegeletterdheid kunnen we vier deelvaardigheden onderscheiden:

  • relevante informatie vinden:
    • voor jezelf weten wanneer je extra informatie nodig hebt
    • de beste bronnen raadplegen
    • juiste zoekstrategieën ontwikkelen
    • de kwaliteit van de informatie nagaan
    • ...
  • tijd efficiënt beheren:
    • gericht zoeken naar informatie
    • relevante bronnen consulteren en niet zonder meer betrouwen op de resultaten van de zoekrobots op het Internet
    • nagaan welke bronnen er in de bibliotheek aanwezig zijn en waar die te vinden zijn, zodat je ze onmiddellijk kunt raadplegen als je ze nodig hebt
    • basiswerken uit de biblioheek tijdig reserveren
    • ...
  • gedrukte bronnen effectief gebruiken
    • weten welke gedrukte informatie er over jouw onderwerp bestaat
    • weten welke basiswerken je zeker moet raadplegen
    • interbibliothecaire diensten kunnen gebruiken
    • ...
  • eigen vaardigheden voortdurend bijstellen
    • gericht leren zoeken op het Internet
    • alle informatiebronnen kritisch leren benaderen
    • ...

In de volgende bijdragen gaan we hier dieper op in.

Bron

http://studyskills.soton.ac.uk

12:07 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: informatiegeletterdheid, hoger onderwijs, secundair onderwijs, informatie opzoeken | |

2008.03.16

Hoe haal je het meeste uit een les?

Aan de hogeschool of de universiteit wordt er van jou verwacht dat je de informatie die in een les gegeven wordt zelfstandig verwerkt. Een aantal dingen kunnen je helpen om het rendement van naar de les te gaan aanzienlijk te verhogen:

  • Bereid je voor op de les. Dit kan op verschillende manieren:
    • Neem de informatie in jouw syllabus of handboek vooraf door: ga na wat de doelstellingen zijn. Probeer structuur en verbanden in de tekst te zien.
    • Zet op een rijtje wat je vooraf al begrijpt en waar je meer uitleg voor nodig hebt.
  • Neem actief aan de les deel: wees geen "spons". Een spons is iemand die enkel naar de docent zit te luisteren en probeert alle kennis op te zuigen. Uit onderzoek is gebleken dat iemand die dit doet zonder nota's te nemen of actief aan de les deel te nemen, in het beste geval slechts 20% van de gegeven informatie onthoudt.

Wie de lessen voorbereidt, haalt daar alle voordeel uit: hij onthoudt veel meer informatie uit de les en is in staat om meer effectief en op een zinvollere manier nota's te nemen. Hij herkent immers belangrijke sleutelbegrippen van zodra hij ze hoort en weet naar welke soort informatie hij moet luisteren. Met andere woorden: hij luistert veel doelgerichter en kan daardoor ook betere en meer samenhangende, gestructureerde nota's nemen.

Bron

http://www.studyskills.soton.ac.uk

21:29 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: voorbereiden, luisteren, concentratie, hoger onderwijs, noteren | |

2008.03.09

Hoe bepaal je of een tekst relevant is?

Om projecten en taken uit te voeren en om teksten of presentaties voor te bereiden, moet je op zoek gaan naar informatie. Maar hoe bepaal je of die informatie relevant is of niet? Deze tips kunnen daar alvast bij helpen:

  • Controleer eerst hoe recent deze informatie is. Sommige informatie is misschien al verouderd of achterhaald. Andere informatie is misschien nog te recent in de zin dat er nog geen of te weinig wetenschappelijk bewijs voor is.
  • Bekijk of er bepaalde hoofdstukken of onderdelen van deze tekst betrekking hebben op jouw onderwerp.
  • Bestudeer het trefwoordenregister. Zijn er trefwoorden die verband houden met jouw onderwerp of niet?
  • Lees de inleiding op de tekst (of in sommige teksten de samenvatting in een andere taal). Hieruit kan je al heel wat over de relevantie van de tekst afleiden.
  • Lees de inleiding en het besluit van elk hoofdstuk. Zij vertellen je of het hoofdstuk de moeite waard is om het volledig te lezen.

Bron

http://www.studyskills.soton.ac.uk

20:26 Gepost door Lieven Coppens in Leren studeren | Permalink | Tags: informatie verzamelen, informatie beoordelen, informatie opzoeken, hoger onderwijs, secundair onderwijs | |